Rác thải thực phẩm là gì? Cách xử lý rác thải thực phẩm

Trong bối cảnh dân số ngày càng gia tăng và nhu cầu tiêu dùng thực phẩm không ngừng mở rộng, vấn đề rác thải thực phẩm đang trở thành một trong những thách thức nghiêm trọng đối với môi trường và xã hội. Rác thải thực phẩm không chỉ là nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm môi trường, mà còn gây lãng phí tài nguyên và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng nếu không được xử lý đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn rác thải thực phẩm là gì và cách xử lý hiệu quả và bền vững.

Rác thực phẩm khi không được xử lý

Rác thải thực phẩm là gì?

Rác thải thực phẩm (tiếng Anh là food waste) là tất cả những phần thực phẩm bị loại bỏ trong quá trình sản xuất, chế biến, tiêu thụ hoặc bảo quản thực phẩm. Chúng bao gồm các loại rau củ hư hỏng, vỏ trái cây, phần thừa từ bữa ăn, thức ăn hết hạn sử dụng, xương, vỏ trứng, bã cà phê, lá rau bỏ đi và nhiều loại chất thải hữu cơ khác có nguồn gốc từ thực phẩm. Rác thải có thể xuất phát từ nhiều nguồn như hộ gia đình, nhà hàng, khách sạn, chợ, siêu thị hay các cơ sở chế biến thực phẩm công nghiệp.

Rác thải thực phẩm là gì?

Nguồn gốc của rác thải thực phẩm

Nguồn gốc chính của rác thải thực phẩm đến từ thói quen tiêu dùng không hợp lý, bảo quản kém hoặc sản xuất dư thừa. Trong các hộ gia đình, nhiều người có thói quen mua sắm quá mức cần thiết, chế biến món ăn không hết hoặc bảo quản thực phẩm không đúng cách dẫn đến hư hỏng và buộc phải vứt bỏ. Tại các nhà hàng và khách sạn, lượng thức ăn thừa từ khách hàng hoặc do dự đoán sai số lượng khách cũng góp phần lớn vào lượng rác thải thực phẩm hàng ngày. Ngoài ra, trong khâu sản xuất và phân phối, các loại rau củ quả bị loại bỏ chỉ vì hình dạng không đẹp cũng là một phần đáng kể trong tổng lượng.

Tác hại

Rác thải thực phẩm nếu không được xử lý đúng cách sẽ phân hủy và phát thải khí metan – một trong những khí nhà kính có tác động mạnh gấp 25 lần so với CO2, gây hiệu ứng nhà kính và biến đổi khí hậu. Đồng thời, quá trình phân hủy còn sinh ra mùi hôi thối, thu hút côn trùng, chuột bọ và làm ô nhiễm nguồn nước, đất đai xung quanh. Không những vậy, việc lãng phí thực phẩm còn đồng nghĩa với việc lãng phí tài nguyên thiên nhiên, công sức lao động và năng lượng đã dùng để sản xuất ra thực phẩm đó. Trong khi nhiều nơi trên thế giới vẫn đang phải đối mặt với nạn đói, thì việc vứt bỏ hàng tấn thức ăn mỗi ngày là một thực trạng đáng buồn.

Cách xử lý rác thải thực phẩm hiệu quả

1. Phân loại rác thải tại nguồn

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình xử lý rác thải thực phẩm. Việc phân loại giúp tách biệt rác hữu cơ (như thức ăn thừa, rau củ quả, vỏ trái cây…) với các loại rác vô cơ (nhựa, kim loại, thủy tinh…). Nhờ đó, rác thực phẩm sẽ được đưa đến đúng quy trình xử lý, giảm thiểu ô nhiễm chéo và tăng hiệu quả tái chế. Nhiều quốc gia tiên tiến đã áp dụng quy định bắt buộc phân loại rác tại nguồn và mang lại kết quả khả quan trong việc bảo vệ môi trường.

Phân loại rác thải tại nguồn giúp ta dễ dàng tách loại rác thải

2. Tái sử dụng thức ăn, thực phẩm dư thừa

Một phần lớn lượng rác thải thực phẩm thực tế vẫn còn sử dụng được nếu được bảo quản và xử lý đúng cách. Thức ăn thừa từ bữa ăn gia đình có thể được hâm nóng và sử dụng cho bữa sau. Rau củ còn tươi có thể được chế biến thành món ăn khác thay vì vứt bỏ. Nhiều tổ chức từ thiện và mạng lưới xã hội hiện nay còn thu gom thực phẩm dư thừa từ siêu thị, nhà hàng để phân phát cho người khó khăn, giúp vừa giảm rác vừa góp phần lan tỏa giá trị nhân văn.

3. Ủ phân hữu cơ 

Ủ phân compost là một phương pháp xử lý thân thiện với môi trường và được khuyến khích sử dụng trong các hộ gia đình, trang trại hoặc cơ sở trồng trọt. Rác thải hữu cơ như vỏ rau, vỏ trái cây, lá cây, bã cà phê… có thể phân hủy tự nhiên để tạo thành phân hữu cơ giàu dinh dưỡng, giúp cải tạo đất, tăng năng suất cây trồng và giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học.

Ủ phân hữu cơ vừa làm phân bón cho cây trồng vừa giảm tải ô nhiễm môi trường

4. Chuyển đến các cơ sở xử lý chuyên dụng

Đối với lượng rác thải lớn, việc chuyển đến các nhà máy xử lý chuyên biệt là cần thiết. Tại đây, rác thải thực phẩm được xử lý bằng công nghệ sinh học như lên men, ủ khí sinh học hoặc đốt trong lò đốt rác để tái tạo năng lượng. Điều này không chỉ giúp giảm lượng rác chôn lấp mà còn tạo ra nguồn năng lượng sạch và bền vững.

5. Giảm thiểu rác thải thực phẩm từ đầu

Thay vì chỉ tập trung xử lý, việc giảm thiểu ngay từ đầu mới là giải pháp căn cơ và bền vững. Người tiêu dùng nên thay đổi thói quen mua sắm và sử dụng thực phẩm hợp lý, tránh mua quá nhiều hoặc nấu quá dư thừa. Các nhà hàng, khách sạn có thể áp dụng khẩu phần linh hoạt để tránh lãng phí. Đồng thời, tăng cường truyền thông giáo dục về lối sống tiết kiệm, tiêu dùng xanh sẽ giúp nâng cao ý thức cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường sống.

Poliva là thương hiệu uy tín hàng đầu chuyên cung cấp các thiết bị khách sạn và thiết bị vệ sinh chất lượng cao, trong đó nổi bật là các loại thùng rác inox, thùng rác phân loại. Các sản phẩm của Poliva được thiết kế thông minh, thẩm mỹ, dễ phân loại và vệ sinh, góp phần giúp người dùng thực hiện phân loại và xử lý rác thải thực phẩm hiệu quả ngay tại nguồn. Với sự đồng hành của Poliva, quá trình giảm thiểu và quản lý rác thải sẽ trở nên dễ dàng, hiện đại và an toàn hơn bao giờ hết.

Hình ảnh 1 số mẫu thùng rác phân loại của Poliva

Tham khảo 1 số mẫu thùng rác phân loại của Poliva

• Thùng rác phân loại ngoài trời
• Thùng rác phân loại 3 ngăn ngoài trời
• Thùng phân loại rác 3 ngăn nắp lật
• Thùng rác phân loại 3 ngăn